Cel konsultacji
Niniejsze ukierunkowane konsultacje zostaną wykorzystane do przygotowania przez Komisję Europejską inicjatywy dotyczącej aktu w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy, który może obejmować między innymi prawo do bycia offline i zarządzanie algorytmiczne oraz sztuczną inteligencję w miejscu pracy[1].
Komisja pragnie dowiedzieć się, jakimi zasadami kierują się MŚP w następujących kwestiach:
- prawo do bycia offline,
- zarządzanie algorytmiczne i sztuczna inteligencja w miejscu pracy,
- koszty i korzyści wynikające z takiej polityki.
Badanie panelowe trwa do 22 czerwca 2026 r. Link do Panelu
(Aby wybrać polską wersję ankiety należy przejść do zakładki Languages po prawej stronie.)
Dlaczego Komisja przygotowuje nową inicjatywę?
W wytycznych politycznych z 2024 r. przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zapowiedziała podjęcie działań w kontekście wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych, m.in. poprzez analizę wpływu cyfryzacji na świat pracy, w tym kwestii zarządzania sztuczną inteligencją i wpływu kultury „ciągłej dostępności” na zdrowie psychiczne ludzi. Przewodnicząca zapowiedziała również zamiar wprowadzenia prawa do bycia offline. Te zapowiedzi stanowią realizację działań następczych w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z 21 stycznia 2021 r. w sprawie prawa do bycia offline. W okresie od kwietnia do października 2025 r. przeprowadzono formalne, dwuetapowe konsultacje z partnerami społecznymi w sprawie ewentualnej inicjatywy dotyczącej prawa do bycia offline i telepracy.
W swoim orędziu o stanie Unii w 2025 r. przewodnicząca zapowiedziała ponadto, że zamierza zaproponować akt w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy, który zapewni, by nowoczesne formy zatrudnienia nadążały za nowoczesną gospodarką, i podkreśliła, że jakość miejsc pracy i konkurencyjność idą w parze. Z partnerami społecznymi prowadzone są formalne konsultacje w dwóch etapach w celu uzyskania ich opinii na temat kierunku działań unijnych na rzecz poprawy jakości miejsc pracy, w tym także w obszarze zarządzania algorytmicznego i sztucznej inteligencji w miejscu pracy[2]. Proszę zauważyć, że niniejszy kwestionariusz nie jest częścią takich konsultacji.
Czym jest kultura „ciągłej dostępności”?
Kultura „ciągłej dostępności” odnosi się do możliwości pracy o każdej porze i w dowolnym miejscu, co może skutkować wywieraniem presji, aby pracować „zawsze i wszędzie”. Taka kultura „ciągłej dostępności” może wiązać się ze zwiększoną liczbą kontaktów zawodowych w czasie odpoczynku pracowników, dłuższą dostępnością i zdolnością reagowania pracowników, wydłużeniem godzin pracy oraz trudnościami w odłączeniu się od pracy, co może prowadzić do zatarcia się granic między życiem zawodowym a prywatnym.
Czym jest „prawo do bycia offline”?
Polityka dotycząca „prawa do bycia offline” ma na celu ochronę pracodawców i pracowników przed kulturą „ciągłej dostępności”. Polityki dotyczące telepracy i kultury „ciągłej dostępności” różnią się znacznie w poszczególnych firmach, zarówno pod względem zakresu, jak i treści.
Czym są „zarządzanie algorytmiczne” i „sztuczna inteligencja” (AI) w miejscu pracy?
Zaawansowane technologie, takie jak AI, są coraz częściej wykorzystywane przez pracodawców do zarządzania pracownikami[3]. Zarządzanie algorytmiczne jest powszechnie rozumiane jako automatyzacja funkcji zarządzania do celów monitorowania i podejmowania decyzji. Systemy zarządzania algorytmicznego mogą być proste (bez „inteligencji”, jak np. przenośne urządzenia monitorujące) lub bardziej zaawansowane i autonomiczne (oparte na AI, jak np. oprogramowanie do rozpoznawania twarzy lub automatyczne sprawdzanie CV w procesie rekrutacji). Takie systemy algorytmiczne mogą podejmować różnorodne decyzje, od przydzielania zadań lub planowania zmian po rekrutację, awanse, dyscyplinę czy ustalanie wynagrodzeń. Inne systemy nie podejmują bezpośrednio decyzji, lecz proponują wyniki, wnioski lub prognozy, które mogą stanowić podstawę późniejszych decyzji podejmowanych przez ludzi. W niniejszym kwestionariuszu „zarządzanie algorytmiczne” odnosi się do narzędzi cyfrowych, między innymi tych opartych na sztucznej inteligencji[4], które pomagają firmom zarządzać pracownikami /organizować pracę swojego personelu lub wspierać decyzje dotyczące zadań, harmonogramów, wydajności czy zatrudnienia.
Konsultacje te składają się z czterech części:
A) Informacje o firmie – profil respondenta
B) Prawo do bycia offline – polityka firmy
C) Prawo do bycia offline – koszty i korzyści
D) Zarządzanie algorytmiczne i sztuczna inteligencja w miejscu pracy.
Dziękujemy za udział w konsultacjach.
[1] Odbędą się również dodatkowe badania panelowe z udziałem MŚP poświęcone innym tematom objętym aktem w sprawie wysokiej jakości miejsc pracy.
[2] Konsultacje z partnerami społecznymi objęły również następujące obszary: bezpieczeństwo i higiena pracy, ochrona praw pracowniczych w podwykonawstwie, sprawiedliwa transformacja i egzekwowanie przepisów, a także rola partnerów społecznych.
[3] Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji „»system AI« jest zdefiniowany jako system maszynowy, który został zaprojektowany do działania z różnym poziomem autonomii po jego wdrożeniu oraz który może wykazywać zdolność adaptacji po jego wdrożeniu, a także który – na potrzeby wyraźnych lub dorozumianych celów – wnioskuje, jak generować na podstawie otrzymanych danych wejściowych wyniki, takie jak predykcje, treści, zalecenia lub decyzje, które mogą wpływać na środowisko fizyczne lub wirtualne”.
[4] Zgodnie z wytycznymi Komisji w sprawie definicji systemu sztucznej inteligencji ustanowionej w rozporządzeniu (UE) 2024/1689, C(2025) 5053 final, zarówno „prostsz[e] tradycyjn[e] system[y] oprogramowania lub założe[nia] programistyczn[e]”, jak i niektóre systemy, które „mają zdolność do wnioskowania w wąskim zakresie, [ale które mają] ograniczoną zdolność do analizowania wzorców i autonomicznego dostosowywania wyników”, nie wchodzą w zakres definicji systemu AI, mogą jednak nadal działać jako narzędzia zarządzania algorytmicznego.
